Αρθρογραφία


Βιώσιμη Ανάπτυξη ή Απλά Επιβίωση;

Στεργίου Βασίλης | 13/09/2014

Οι όροι βιώσιμη ανάπτυξη, πράσινη ανάπτυξη χρησιμοποιούνται κατά κόρον στο σύγχρονο ελληνικό λεξιλόγιο, κυρίως όμως για να περιγράψουν σχέδια επί χάρτου της εκάστοτε κυβέρνησης για την απορρόφηση κονδυλίων από την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Η βιώσιμη ανάπτυξη ουσιαστικά είναι ο βέλτιστος συνδυασμός πολλών παραγόντων ταυτόχρονα που έχουν να κάνουν με το περιβάλλον, την κοινωνία και την οικονομία. Στην πραγματικότητα όμως το νευραλγικό σημείο είναι το περιβάλλον διότι από αυτό εξαρτάται η επιβίωσή μας. Δεν έχει νόημα και δεν μπορεί να προαχθεί οποιουδήποτε είδους ανάπτυξη όταν οι πόροι του πλανήτη μας εξαντλούνται στο βωμό της ίδιας της ανάπτυξης.
Ας πάρουμε λοιπόν μόνο το περιβαλλοντικό σκέλος της λεγόμενης βιώσιμης ανάπτυξης. Το σκέλος αυτό περιλαμβάνει την ορθολογική χρήση φυσικών πόρων, την διαχείριση και ανακύκλωση των απορριμμάτων και την εξοικονόμηση ενέργειας.

Είναι γεγονός ότι η Ελλάδα κατέχει μια από τις τελευταίες θέσεις στον τομέα της διαχείρισης απορριμάτων και εξοικονόμηση ενέργειας. Το 2010 στην Ελλάδα κατέληξε στις χωματερές το 82% των απορριμμάτων σε αντίθεση με το 34% του μέσου όρου της Ευρώπης. Η Κοπενχάγη ανακυκλώνει το 96% των απορριμμάτων της σε αντίθεση με την Αθήνα η οποία ανακυκλώνει μόλις το 25%.
Ποιά είναι όμως τα βασικά σημεία στα οποία πρέπει να δράσουμε ως πολίτες και ως δημοτική αρχή;

1.    Πρόληψη. Εδώ ανήκει και η διαχείριση των απορριμμάτων στην πηγή. Σε πολλές ευρωπαϊκές και άλλες πόλεις υπάρχει διαχωρισμός σε ειδικούς κάδους απόρριψης έτσι ώστε να είναι ευκολότερη η μετέπειτα διακίνηση και ανακύκλωση των απορριμμάτων. Μια βόλτα στους μπλε κάδους του δήμου αρκεί να μας πείσει ότι η ανακύκλωση δεν λειτουργεί στο μέγεθος που θα έπρεπε. Απορρίμματα που θα έπρεπε να ανακυκλώνονται πετιώνται στους άλλους κάδους ενώ οργανικά και άλλα μη ανακυκλώσιμα απορρίματα στους μπλε. Απλά σύγχυση ή αδιαφορία;  Και εδώ ερχόμαστε στο άλλο μέρος της πρόληψης: την παιδεία και την ενημέρωση. Οι πολίτες των περισσότερων χωρών της Δυτ. Ευρώπης είναι πλήρως ενημερωμένοι σχετικά με την ανακύκλωση και διατηρούν στις αυλές τους αυτόνομες μονάδες πλήρους διαχωρισμού απορριμμάτων.
Όταν επισκέφθηκα πριν από χρόνια ένα πολύ μικρό γεωλογικό μουσείο στο Μόναχο είδα ένα ιδιαίτερο τμήμα αφιερωμένο στην εκπαίδευση των σχολείων σχετικά με θέματα που αφορούν την εκμετάλλευση των γήινων πόρων. Μέσα σε βιτρίνες με πλήρη επεξηγηματικά κείμενα διαφαινόταν το μέλλον του πλανήτη. Για πόσα χρόνια επαρκούν τα αποθέματα μεταλλευμάτων τα οποία μετατρέπονται σε παγκόσμια ανάπτυξη και μυριάδες αγαθά; Περίπου δεκαπέντε με είκοσι !!! Και μετά τι;
Ας πάμε λοιπόν στο δεύτερο σημείο δράσης.
2.    Ανακύκλωση. Όπως αναφέρθηκε και παραπάνω η Αθήνα και οι άλλοι δήμοι του λεκανοπεδίου κατέχουν χαμηλές θέσεις στην ανακύκλωση. Και σαν να μην έφτανε αυτό κάποιοι βλέπουν την ανακύκλωση ως μέσο βιοπορισμού... Κάνοντας μια βόλτα σε πολλές συνοικίες του λεκανοπεδίου μπορούμε να παρατηρήσουμε ομάδες αλλοδαπών παράνομων μεταναστών οι οποίοι μεθοδικά αποψιλώνουν τους κάδους απορριμάτων (ανακύκλωσης και μη) με σκοπό να τα συγκεντρώσουν σε μεσάζοντες και έπειτα να τα πουλήσουν σε εταιρείες ανακύκλωσης αγνώστου ταυτότητας. Ποιός όμως γνωρίζει για παράδειγμα ότι επίσημα υπάρχουν μόνο πέντε επίσημα αδειοδοτημένες εταιρείες ανακύκλωσης αποβλήτων ηλεκτρικού και ηλεκτρονικού εξοπλισμού (Α.Η.Η.Ε.) πανελλαδικά και ότι η ανακύκλωση τέτοιων συσκευών από άλλους είναι παράνομη και επικίνδυνη;
Απαιτείται λοιπόν μεγάλη οργάνωση και αποφασιστικότητα για να δουλέψει πραγματικά η ανακύκλωση. Περισσότεροι κεντρικοί κάδοι για χαρτιά, γυαλιά, μέταλλα, πλαστικά, μπαταρίες, μικροσυσκευές, συμπληρωματικοί των υπαρχόντων  θα ήταν ο ιδανικός τρόπος ανακύκλωσης, φυσικά με έλεγχο της παράνομης συλλογής από την ίδια την δημοτική αρχή.
3.    Εξοικονόμηση ενέργειας. Τα τελευταία χρόνια γίνονται προσπάθειες για εξοικονόμηση ενέργειας σε πολλά επίπεδα (βιοκλιματικές οικίες, πράσινες στέγες, εναλλακτικά μέσα μετακίνησης - ποδήλατα). Στην Ευρώπη οι ποδηλατόδρομοι είναι ήδη ενσωματωμένοι αρμονικά στον ιστό της πόλης αλλά στην Ελλάδα της μη πρόβλεψης είναι πλέον δύσκολο, όχι όμως αδύνατο, να κατασκευαστούν. Αρκεί να μην ακολουθηθεί το παράδειγμα του Δήμου Χαλανδρίου, όπου κάποιοι πρόχειρα φτιαγμένοι ποδηλατόδρομοι δημιούργησαν πολλά προβλήματα στους πολίτες αντί να τους διευκολύνουν.
Στα πλαίσια των προσπαθειών για βελτίωση των συνθηκών του δομημένου περιβάλλοντος ο Δήμος Ν. Σμύρνης διοργάνωσε τον Μάϊο 2014 ημερίδα με τίτλο “Ευρώπη και Βιώσιμη Πόλη”. Στην ημερίδα αυτή παρουσιάστηκαν διεξοδικά πολλά θέματα που αφορούν την νέα οικολογική διάσταση των πόλεων καθώς και τις ενέργειες και προτάσεις του δήμου προς αυτή την κατεύθυνση.
Ο Δήμος έχει εντάξει στο πρόγραμμα των σχολείων πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης ενημέρωση για οικολογικά θέματα και ανακύκλωση. Διαφαίνεται όμως έντονα και η απαίτηση για ενημέρωση στους ενήλικες μέσω έντυπου υλικού και ΜΜΕ.
Επίσης στα πλαίσια του διετούς Ευρωπαϊκού προγράμματος Green Twinning, ο Δήμος Ν. Σμύρνης έχει ως στόχο – καλώς εχόντων των κονδυλίων – την εγκατάσταση φωτοβολταϊκών και πράσινων στεγών σε δημόσια κτίρια εκπαίδευσης, την προοδευτική αντικατάσταση των δημόσιων μέσων μεταφοράς του δήμου καθώς και την αλλαγή του δημόσιου φωτισμού (παλαιού τύπου) ο οποίος είναι εξαιρετικά ενεργοβόρος. Ο στόχος είναι η μείωση των εκπομπών CO2  κατά 20% μέχρι το 2020.
Συνοπτικά, η βελτίωση του δομημένου περιβάλλοντος στο οποίο ζούμε δεν είναι εύκολη υπόθεση και απαιτείται η ενεργή συμμετοχή όλων των πολιτών για να επιβιώσουμε και να δημιουργήσουμε μια αληθινά βιώσιμη πόλη.

 


Σχόλια

comments powered by Disqus

Διαβάστε επίσης από αυτόν το Συντάκτη: