Αρθρογραφία
Οι Μικροί Θηρευτές Του Σπιτιού Μας
Παρά την απόλυτη εξοικείωση της γάτας με το ανθρώπινο περιβάλλον, μέσα της διατηρεί μια εξελικτική ιστορία που προηγήθηκε κατά χιλιάδες χρόνια της συμβίωσης της με τον άνθρωπο. Πίσω από τα απαλά βήματα της και το ήρεμο βλέμμα της κρύβεται ένας γεννημένος κυνηγός λεπτομερώς σχεδιασμένος από την φύση. Το αποτύπωμα αυτό παραμένει ζωντανό και συχνά εκδηλώνεται με τρόπους που οι ιδιοκτήτες αντιλαμβάνονται ως “παιχνίδι”.
Εφόσον λοιπόν το 70% των σπιτιών στην Ελλάδα φιλοξενούν μια ή και παραπάνω γάτες είναι σημαντικό να γνωρίζουμε την εξελικτική τους ταυτότητα. Η οικόσιτη γάτα (feliscatus) κατάγεται από την αφρικανική αγριόγατα (felislybica), ένα είδος μοναχικού θηρευτή που η επιβίωση του βασιζόταν αποκλειστικά στις ατομικές του δεξιότητες. Σε αντίθεση με τον σκύλο, ο οποίος λόγω της ισχυρής κοινωνικής του ταυτότητας εξελίχθηκε παράλληλα με τον άνθρωπο , η γάτα διατήρησε τις περισσότερες άγριες συνήθειες της σχεδόν αναλλοίωτες εξαιτίας της μοναχικής φύσης της. Η εξαιρετική της ακοή, η νυχτερινή της όραση και η σιωπηλή κίνηση της αποτελούν βασικά χαρακτηριστικά ενός αόρατου θηρευτή.
Πολλές από τις συμπεριφορές που οι ιδιοκτήτες αντιλαμβάνονται ως παιχνίδι έχουν βαθύτερη βιολογική εξήγηση. Το κυνήγι κινούμενων αντικειμένων , η παρακολούθηση ενός εντόμου, το κλασσικό “πήδημα” από κρυψώνα σε κρυψώνα δεν αποτελούν απλά πηγή διασκέδασης , αλλά αναπαράσταση του κυνηγετικού κύκλου: εντοπισμός – παρακολούθηση –επίθεση – σύλληψη.
Το ερώτημα είναι γιατί η δική μας γάτα μέσα στο σπίτι έχει την ανάγκη για κυνήγι εφόσον έχει καθημερινά άφθονη πρόσβαση σε φαγητό. Ακόμη λοιπόν και αν μια γάτα είναι χορτάτη και έχει εξασφαλισμένη την τροφή της , δεν παύει να διατηρεί την ανάγκη της για κυνήγι. Αυτό συμβαίνει γιατί ο θηρευτικός μηχανισμός δεν λειτουργεί μόνο για εξασφάλιση τροφής αλλά και ως μορφή νευρολογικής διέγερσης. Η απουσία τέτοιου εμπλουτισμού μπορεί να οδηγήσει σε αυξημένο άγχος, καταστροφική συμπεριφορά ή υπερκινητικότητα.
Παρά το γεγονός ότι ζει δίπλα στον άνθρωπο εδώ και 10.000 χρόνια , η γάτα έχει διατηρήσει περίπου το 95% της συμπεριφοράς της άγριας αφρικανικής προγόνου της. Στοιχεία αυτής της εξελικτικής συνέχειας είναι η ανάγκη για έλεγχο χώρου, η τάση για “περιπολία”, η προτίμηση υψηλών σημείων παρατήρησης αλλά και η αμυντική της συμπεριφορά σε οποιαδήποτε απρόβλεπτη αλλαγή του περιβάλλοντος. Ακόμη και το φαινομενικά παράξενο “δώρο” ενός νεκρού εντόμου ή μικρού θηράματος από μια γάτα προς τον ιδιοκτήτη της ερμηνεύεται ως συμπεριφορά κοινωνικής ενίσχυσης που τα νεότερα μέλη της ομάδας χρησιμοποιούν στη φύση .
Ωστόσο για να ευημερήσει μια γάτα στο οικιακό περιβάλλον, κάθε κηδεμόνας γάτας οφείλει να λάβει υπόψη του τις φυσικές της ανάγκες. Ο εμπλουτισμός του χώρου στον οποίο κατοικεί με κατακόρυφες επιφάνειες , κρυψώνες και διαδραστικάπαιχνίδια, βοηθούν στην διατήρηση της ψυχικής της ισορροπίας. Είναι λοιπόν πολύ σημαντικό να γνωρίζουμε ότι όταν υιοθετούμε μια γάτα είναι απαραίτητο να της παρέχουμε συνεδρίες παιχνιδιού καθημερινά με σκοπό την μείωση του άγχους και την ενίσχυση της ευεξίας της. Παράλληλα η ύπαρξη σταθερής ρουτίνας προσφέρει αίσθηση ασφάλειας σε ένα ζώο με έντονη ανάγκη ελέγχου του περιβάλλοντος στο οποίο ζει.
Οι γάτες έχουν δείξει αξιοσημείωτη ικανότητα να προσαρμόζονται στη δική μας καθημερινότητα και αυτό που χρειάζεται από εμάς είναι να κάνουμε το αντίστοιχο βήμα προς τον δικό τους κόσμο. Όταν συνειδητοποιήσουμε ότι μέσα στο σπίτι μας κατοικεί ένα πλάσμα με άγριες ρίζες και μοναδικές ανάγκες τότε η φροντίδα που θα του προσφέρουμε θα γίνει πιο ουσιαστική και η σχέση μας μαζί του πραγματικά αμοιβαία. Επομένως είναι σημαντικό να φερθούμε με κατανόηση και σεβασμό στη γάτα τιμώντας τη φύση που η ίδια δεν εγκατέλειψε ποτέ.
