Αρθρογραφία
Κράτα Ρε Φίλε Γερά
«Χαιρετίσματα λοιπόν στην εξουσία,
εγώ κρατάω την ουσία
κι ονειρεύομαι,
παίρνω την κιθάρα μου και τραγουδάω,
σας αγαπάω, μα δεν παντρεύομαι.»
Η αποχή από τις εκλογικές διαδικασίες είναι ένα σύνθετο φαινόμενο που πηγάζει από διάφορους λόγους και εξυπηρετεί συγκεκριμένες πολιτικές δυναμικές.
Γιατί αυξάνεται η αποχή; Πολιτική Απαξίωση & Δυσφορία, οι πολίτες συχνά αισθάνονται ότι οι πολιτικοί δεν εκπροσωπούν τα συμφέροντά τους, οδηγώντας σε απογοήτευση. Έλλειψη Εμπιστοσύνης, η πεποίθηση ότι «όλοι ίδιοι είναι» ή ότι το αποτέλεσμα είναι προδιαγεγραμμένο αποθαρρύνει τη συμμετοχή. Αδιαφορία ή Κόπωση, η επαναλαμβανόμενη εκλογική διαδικασία μπορεί να οδηγήσει σε κόπωση, ενώ η γενικότερη αδιαφορία για τα κοινά (ιδιώτευση) αυξάνεται. Διαμαρτυρία, μέρος της αποχής αποτελεί μια συνειδητή απόφαση να μην νομιμοποιηθεί κανένας από τους προτεινόμενους συνδυασμούς.
Ποιους εξυπηρετεί η αποχή;
Τα Μεγάλα/Κατεστημένα-Κόμματα ή και πρόσωπα! Η αποχή συχνά ωφελεί τα κόμματα που διαθέτουν ισχυρούς και πειθαρχημένους μηχανισμούς, καθώς μειώνεται ο συνολικός αριθμός ψηφοφόρων που απαιτούνται για την επίτευξη υψηλών ποσοστών. Αυτούς που αποφασίζουν χωρίς εμάς: Η αποχή ερμηνεύεται συχνά ως «ανοχή», επιτρέποντας σε μια μειοψηφία να αποφασίζει για την πλειοψηφία, αποδυναμώνοντας τη δημοκρατική νομιμοποίηση. Την πολιτική στασιμότητα: Εξυπηρετεί τη διατήρηση του status quo, καθώς η έλλειψη αλλαγής μέσω της κάλπης δεν αναγκάζει το πολιτικό σύστημα να ανανεωθεί ή να ακούσει την κοινωνία.
Συνοπτικά, η αποχή σπάνια λειτουργεί ως αποτελεσματικό μέσο ανατροπής. Αντίθετα, τείνει να αποδυναμώνει τη δημοκρατία, επιτρέποντας σε οργανωμένες μειοψηφίες να καθορίζουν το μέλλον της πλειοψηφίας.
Η αποχή από τις εκλογές, αν και συχνά εκλαμβάνεται ως ψήφος διαμαρτυρίας, στην πράξη εξυπηρετεί κυρίως τα μεγάλα κόμματα και τους πολιτικούς σχηματισμούς που διαθέτουν συμπαγή και πιστή εκλογική βάση.
Συγκεκριμένα, η αποχή λειτουργεί υπέρ των εξής: Των μεγάλων κομμάτων: Με τη μείωση του συνολικού αριθμού των ψηφισάντων (μικρότερη συμμετοχή), το ποσοστό των κομμάτων που καταφέρνουν να κινητοποιήσουν τους ψηφοφόρους τους διογκώνεται. Της εκάστοτε κυβέρνησης: Η χαμηλή συμμετοχή νομιμοποιεί την κυριαρχία του νικητή, μειώνοντας την αντιπροσωπευτικότητα του κοινοβουλίου και αφήνοντας την πολιτική ατζέντα σε λίγους.
Των συστημικών δυνάμεων: Η αποχή θεωρείται «απολιτίκ» στάση ή απάθεια, γεγονός που ευνοεί τη διατήρηση του υπάρχοντος πολιτικού σκηνικού, καθώς δεν απειλεί τη δομή του με ενεργή αντίθεση.
Συνέπειες της αποχής: Μείωση της δημοκρατικής νομιμοποίησης , Όσο μεγαλύτερη είναι η αποχή, τόσο λιγότερο αντιπροσωπευτικό είναι το αποτέλεσμα για το σύνολο της κοινωνίας. Απομόνωση των απέχοντων: Οι ψηφοφόροι που απέχουν ουσιαστικά παραιτούνται από το δικαίωμα να επηρεάσουν τις εξελίξεις, αφήνοντας τις αποφάσεις σε εκείνους που προσέρχονται στις κάλπες. Αδιαφορία/Απάθεια: Η αποχή συχνά δεν μεταφράζεται ως πολιτικό μήνυμα, αλλά εκλαμβάνεται ως αδιαφορία, καθιστώντας την λιγότερο αποτελεσματική από το λευκό ή το άκυρο. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα, η αποχή, ειδικά των νέων, αποτελεί ένα ανησυχητικό φαινόμενο που διογκώνεται.
Βλέπουμε λοιπόν σε εκλογικές διαδικασίες τα «συστήματα» (είτε ομάδες είτε πρόσωπα) να κάνουν τα πάντα για να διώξουν τον κόσμο από τις κάλπες ώστε το δικό τους σύστημα εξυπηρέτησης και ίδιου συμφέροντος να επιπλεύσει ως άλλος φελος γιατί περί φελων πρόκειται, άβουλοι υποτελείς του συστήματος και αχυρανθρωποι άνευ ουσίας και αξίας. Θα καθαρίσει ποτέ το πολιτικό τοπίο ή θα μαυρίσει κι άλλο; Και πώς γίνεται να καθαρίσει; Ορθόδοξα ή Ριζοσπαστικά; Όσο αδιαφορούμε τόσο θα κλαίμε όλοι μαζί κι ας πιστεύουμε ότι είμαστε καλά σήμερα!
«Μας δέσαν στα στενά και στους κανόνες
και ξημερώνοντας μέρα κακή
τοξότες φάλαγγες και λεγεώνες
μας πήραν και μας βάλαν σε κλουβί
και στα υπόγεια ζάρια τους αιώνες
παιχνίδι παίζουν οι αργυραμοιβοί!»
