Αρθρογραφία
Ο Κουτελάκης ψάχνει άνθρωπο για τον πολιτισμό ενώ η πόλη βουλιάζει στα ανοιχτά μέτωπα
Ο Δήμος Νέας Σμύρνης προχωρά σε νέα ανακοίνωση για την πρόσληψη Ειδικού Συμβούλου με αντικείμενο τα πολιτιστικά, σε μια στιγμή που ήδη υπάρχει θεσμικά αρμόδιος εντεταλμένος δημοτικός σύμβουλος για τον ίδιο τομέα. Το ζήτημα δεν είναι μόνο οργανωτικό· είναι και πολιτικό, αφού η κίνηση αυτή δείχνει ότι ο Δήμαρχος Γιώργος Κουτελάκης συνεχίζει να συγκεντρώνει πάνω του τα πιο βαριά και απαιτητικά χαρτοφυλάκια, αφήνοντας να αιωρείται το ερώτημα αν πρόκειται για υπερσυγκέντρωση ελέγχου ή για αδυναμία του επιτελείου να αναλάβει ουσιαστικό βάρος.
Στη Νέα Σμύρνη, η νέα ανακοίνωση για την πρόσληψη Ειδικού Συμβούλου με αρμοδιότητα τα πολιτιστικά δεν έρχεται απλώς να ενισχύσει έναν τομέα. Έρχεται μάλλον να επιβεβαιώσει ότι ο Γιώργος Κουτελάκης εξακολουθεί να συγκεντρώνει πάνω του τα πιο βαριά και απαιτητικά κομμάτια της δημοτικής λειτουργίας, είτε επειδή δεν εμπιστεύεται όσο θα έπρεπε το επιτελείο του είτε επειδή θέλει να κρατά ο ίδιος τον απόλυτο έλεγχο. Το αποτέλεσμα είναι το ίδιο: ένας δήμαρχος που μοιάζει να σηκώνει περισσότερα από όσα μπορεί να αντέξει μια μέρα που, όπως είναι γνωστό, έχει μόνο 24 ώρες. Και τώρα, για να καλύψει αυτό το βάρος, προχωρά στην πρόσληψη νέου προσώπου για τον πολιτισμό, τη στιγμή που πολιτικά ο τομέας έχει ήδη ανατεθεί στον Μιχάλη Μαρκάτη.
Αυτό από μόνο του γεννά ένα εύλογο ερώτημα: χρειάζεται πραγματικά η Νέα Σμύρνη έναν εξωτερικό σύμβουλο πολιτισμού ή πρόκειται για μια ακόμη επιλογή που υπηρετεί περισσότερο τις εσωτερικές ισορροπίες της δημοτικής αρχής παρά τις ανάγκες της πόλης; Η Νέα Σμύρνη δεν είναι ένας δήμος που χτίζει τώρα την πολιτιστική του ταυτότητα. Αντιθέτως, εδώ και χρόνια στηρίζεται σε ένα πυκνό πρόγραμμα εκδηλώσεων, δράσεων και θεσμών που έχουν διαμορφώσει μια σταθερή πολιτιστική εικόνα. Γι’ αυτό και κάθε νέα κίνηση στον χώρο αυτό δεν περνά απαρατήρητη, ιδίως όταν μοιάζει να δημιουργεί παράλληλους ρόλους αντί να ενισχύει την ήδη υπάρχουσα δομή.
Αρχικά μια τέτοια εκδήλωση ενδιαφέροντος δημιουργεί τις εξής απορίες:
Βρέθηκε κάτι που δεν ξέρει η δε προλαβαίνει να κάνει ο Δήμαρχος Κουτελάκης;
Χρειάζεται η Νέα Σμύρνη, που φημίζεται εδώ και χρόνια για τις πλούσιες και ποικίλες πολιτιστικές της εκδηλώσεις, εξωτερικό σύμβουλο που ποτέ δεν είχε; Τόσα χρόνια σε επίπεδο ποιότητας και ποσότητας τα κατάφερνε εξαιρετικά ενώ ακόμη και τη διετία Κουτελάκη τα σχόλια δεν ήταν αρνητικά. Η Νέα Σμύρνη πουλάει από μόνη της.
Μια τέτοια θέση πολιτιστικού συμβούλου που θα στοιχίζει περίπου 1300 ευρώ καθαρά το μήνα συν τις όποιες πολυετίες και λοιπά μισθολογικά δικαιώματα και ασφαλιστικές εισφορές δεν μπορεί να καλυφθεί εκ των έσω;
Με το ενδιαφέρον για πρόσληψη εξωτερικού συνεργάτη όχι μόνο «αδειάζει» ο Δήμαρχος Κουτελάκης το δημοτικό του συμβούλου και εντεταλμένο πολιτισμού ηθοποιό Μιχάλη Μαρκάτη για την συγκεκριμένη θέση, αλλά του «εξηγεί» πως δεν είχε καμία δικαιοδοσία και υποχρέωση όλο αυτό τον καιρό.
Η ανακοίνωση του Δήμου Νέας Σμύρνης, με αριθμό πρωτοκόλλου 20369 και ημερομηνία 4-6-2026, αφορά την πλήρωση μίας θέσης Ειδικού Συμβούλου για «συμβουλευτικές και υποστηρικτικές εργασίες επί πολιτιστικών θεμάτων», σε συνεργασία με το Γραφείο Δημάρχου. Η θέση είναι με σύμβαση Ιδιωτικού Δικαίου Ορισμένου Χρόνου και διαρκεί έως τη λήξη της θητείας του Δημάρχου, ενώ οι αιτήσεις θα υποβάλλονται αποκλειστικά με email εντός 10 ημερών από την τελευταία δημοσίευση στον Τύπο.
Το ενδιαφέρον όμως δεν βρίσκεται μόνο στη νέα πρόσληψη, αλλά και στο τι αποκαλύπτει για τον τρόπο που λειτουργεί το δημαρχιακό σχήμα. Ο πολιτισμός έχει ήδη θεσμική πολιτική εκπροσώπηση μέσω του εντεταλμένου δημοτικού συμβούλου Μιχάλη Μαρκάτη, γεγονός που κάνει ακόμη πιο εύλογο το ερώτημα τι ακριβώς έρχεται να καλύψει ο νέος Ειδικός Σύμβουλος και αν πρόκειται για ουσιαστική ενίσχυση ή για ακόμη μία παράλληλη δομή δίπλα σε μια ήδη υπάρχουσα αρμοδιότητα.
Το μοντέλο διοίκησης Κουτελάκη
Πέρα από το ίδιο το θέμα της πρόσληψης, η υπόθεση φωτίζει και κάτι βαθύτερο για το μοντέλο διοίκησης που εφαρμόζει ο Γιώργος Κουτελάκης. Η εικόνα που διαμορφώνεται εδώ και καιρό είναι ενός Δημάρχου που προτιμά να κρατά πολύ σφιχτά τον έλεγχο των κρίσιμων θεμάτων, να έχει τον τελευταίο λόγο σχεδόν στα πάντα και να μην αφήνει εύκολα ουσιαστικό πολιτικό χώρο στα στελέχη του. Αυτό μπορεί να εκληφθεί από ορισμένους ως διοικητική προσήλωση και ανάγκη για κεντρικό συντονισμό, από άλλους όμως διαβάζεται πιο απλά ως δυσκολία εμπιστοσύνης προς την ίδια του την ομάδα.
Στην περίπτωση του πολιτισμού, αυτή η λογική φαίνεται ακόμη πιο καθαρά. Εφόσον ο τομέας έχει ήδη πολιτική εκπροσώπηση και εφόσον μέσα στην παράταξή του υπάρχουν πρόσωπα με θεσμικό ρόλο, εμπειρία και αναγνωρίσιμη παρουσία, η επιλογή ενός εξωτερικού συμβούλου δείχνει είτε ότι ο Δήμαρχος θεωρεί πως κανείς από τους δικούς του δεν επαρκεί, είτε ότι δεν θέλει να παραχωρήσει πραγματικό πεδίο ευθύνης σε κανέναν. Και τα δύο σενάρια έχουν πολιτικό βάρος. Στο πρώτο εκτίθεται η επάρκεια της ομάδας του, στο δεύτερο αποκαλύπτεται μια βαθιά συγκεντρωτική αντίληψη για τη διοίκηση.
Η εκδήλωση ενδιαφέροντος για πρόσληψη εξωτερικού συνεργάτη «αδειάζει» και την υπόλοιπη παράταξή του, διότι συμπερασματικά κανείς τους δεν μπορεί να οριστεί Αντιδήμαρχος πολιτισμού με ή χωρίς αντιμισθία και μάλλον η συγκεκριμένη διαδικασία αν καταλήξει σε πρόσληψη τρίτου προσώπου, ίσως να στεναχωρεί ιδιαίτερα τη Μαριαλένα Αγγελίδου. Η συγκεκριμένη Αντιδήμαρχος δεν στερείται τίποτε απολύτως για να αναλάβει τη θέση. Είχε μάλιστα επιλεγεί από το Δήμαρχο Κουτελάκη να τον εκπροσωπεί αντιπολιτευτικά στο ΔΣ του πολιτιστικού οργανισμού σε εποχές δύσκολες και πολιτικά (Κουτελάκης Αξιωματική Αντιπολίτευση) και απέναντι σε έναν εμπειρότατο τότε πρόεδρο του νομικού προσώπου Β. Χατζαντουριάν (20 χρόνια στη θέση).
Η Αγγελίδου αντεπεξήλθε εξαιρετικά στα καθήκοντά της τόσο ποσοτικά, όσο και ποιοτικά και με τις αντίστοιχες -σκληρές καμιά φορά ερωτήσεις στο Δημοτικό Συμβούλιο - γι’ αυτό και έμεινε στη θέση του μέλους του Πολιτιστικού επί σειρά ετών κατ’ επιλογή του σημερινού Δημάρχου. Περαιτέρω η γνωστή αγάπη της για τον πολιτισμό οδήγησε το σημερινό Δήμαρχο πρόσφατα να την ονομάσει Αντιδήμαρχο φιλαρμονικής και χορωδίας με ικανοποιητικό -στο χώρο που της δόθηκε - πολιτιστικό έργο. Επίσης υπηρέτησε -προφανώς με επιλογή του Κουτελάκη στο σχετικά πρόσφατο παρελθόν- τον ομώνυμο πολιτιστικό σύλλογο «Ποιότητα Ζωής» ως υψηλόβαθμο μέλος του ΔΣ του όσα χρόνια ήταν ο σύλλογος σε δραστηριότητες.
Η συγκεκριμένη Αντιδήμαρχος υπήρξε και διοικητική εισαγγελέας ενώ εκλέγεται και πολύ υψηλά στην κατάταξη σταυροδοσίας στις εκλογές, δηλαδή είναι και αναλογικά πολύ δημοφιλής. Μια Αντιδημαρχία πολιτιστικών θεμάτων λοιπόν θα ήταν και κατάλληλη για την Αγγελίδου ως επιλογή, δεν θα της στερούσε την αντιμισθία, δεν θα φόρτωνε οικονομικά έστω και αυτό ποσό στο Δήμο και θα μπορούσε να γίνει μια άλλη πρόσληψη ενός άλλου συμβούλου άλλης ειδικότητας. Ίσως και όχι βέβαια διότι τα υπόλοιπα θέματα τα ξέρει ο Δήμαρχος όλα.
Και εδώ ακριβώς βρίσκεται η ουσία της υπόθεσης: ο τρόπος που ο Γιώργος Κουτελάκης ασκεί τη διοίκηση μοιάζει να είναι βαθιά συγκεντρωτικός. Κρατά ο ίδιος το κέντρο βάρους, διατηρεί κοντά του τις πιο «βαριές» αρμοδιότητες και αφήνει την αίσθηση ότι τελικά δεν εμπιστεύεται πλήρως ούτε το επιτελείο του ούτε τους ανθρώπους που έχει ήδη τοποθετήσει σε θέσεις ευθύνης. Σε ένα τέτοιο μοντέλο, η ανάγκη για νέο πρόσωπο δεν δείχνει απαραιτήτως οργάνωση· μπορεί να δείχνει και την αδυναμία του συστήματος να μοιράσει αρμοδιότητες με τρόπο λειτουργικό.
Το πρόβλημα με αυτό το μοντέλο είναι ότι αργά ή γρήγορα παράγει τα δικά του αδιέξοδα. Όταν ο Δήμαρχος εμφανίζεται να τα ξέρει όλα, να τα χειρίζεται όλα, να απαντά για όλα και τελικά να εγκρίνει τα πάντα, τότε δεν χτίζει μια λειτουργική δημοτική ομάδα αλλά ένα σύστημα που εξαρτάται υπερβολικά από το ίδιο πρόσωπο. Και τότε η μέρα πράγματι δεν φτάνει. Η αναζήτηση συμβούλου για τα πολιτιστικά μπορεί έτσι να διαβαστεί όχι ως ένδειξη ενίσχυσης, αλλά ως σύμπτωμα μιας διοίκησης που έχει μαζέψει τόσα πολλά στο κέντρο, ώστε τώρα χρειάζεται βοηθητικά στηρίγματα για να συνεχίσει να λειτουργεί.
Για τις πραγματικές προτεραιότητες
της πόλης
Την ίδια στιγμή, η συζήτηση για νέο σύμβουλο πολιτισμού ανοίγει αναπόφευκτα και τη συζήτηση για τις πραγματικές προτεραιότητες της Νέας Σμύρνης. Διότι ο πολιτισμός, είτε συμφωνεί είτε διαφωνεί κανείς με τις επιμέρους επιλογές της δημοτικής αρχής, δεν ήταν ποτέ το μεγάλο ανοιχτό τραύμα της πόλης. Η Νέα Σμύρνη έχει παράδοση, έχει πολιτιστικό αποτύπωμα, έχει εκδηλώσεις, έχει κοινό που ανταποκρίνεται. Άρα το ερώτημα δεν είναι απλώς γιατί προσλαμβάνεται κάποιος στον πολιτισμό, αλλά γιατί επιλέγεται να ενισχυθεί αυτός ο τομέας τη στιγμή που άλλα, πιο πιεστικά ζητήματα εξακολουθούν να παραμένουν ανοιχτά.
Οι δημότες δεν κρίνουν μια δημοτική αρχή μόνο από τις ανακοινώσεις ή τις πολιτιστικές βραδιές. Την κρίνουν από τα πεζοδρόμια που περπατούν καθημερινά, από την κατάσταση στο Αρτάκης, από την εικόνα και τη λειτουργία του Άλσους, από τα μικρά και μεγάλα προβλήματα της καθημερινότητας που επιμένουν. Εκεί βρίσκεται η πραγματική πίεση της πόλης. Και όταν αυτά τα μέτωπα μένουν ανοιχτά, κάθε νέα έμμισθη θέση σε έναν τομέα που δεν εμφανίζει εμφανές λειτουργικό έλλειμμα προκαλεί εύλογες πολιτικές αντιδράσεις.
Γι’ αυτό και η συγκεκριμένη πρόσληψη δεν μπορεί να ιδωθεί αποκομμένα. Δεν είναι μια ουδέτερη υπηρεσιακή πράξη, αλλά μια επιλογή που στέλνει μήνυμα για το πού επενδύει πολιτικά χρόνο, ενέργεια και πόρους η διοίκηση Κουτελάκη. Και το μήνυμα αυτό δεν είναι κατ’ ανάγκη κολακευτικό. Γιατί σε μια πόλη με ανοιχτά μέτωπα, η δημιουργία ακόμη μίας θέσης γύρω από τον Δήμαρχο ενδέχεται να μοιάζει λιγότερο με λύση και περισσότερο με εσωτερική ανακύκλωση ισχύος.
Κανένα πρόβλημα της πόλης δεν θα λυθεί με την παραπάνω πρόσληψη άλλωστε ο Πολιτισμός ποτέ δεν είχε προβλήματα. Τα πεζοδρόμια, το Αρτάκης, το Άλσος – θέματα στον πυρήνα των προτεραιοτήτων της Δημοτικής Αρχής – παραμένουν συνολικά άλυτα. Και αυτό είναι ίσως το πιο αποκαλυπτικό στοιχείο όλης της υπόθεσης: η δημοτική αρχή εμφανίζεται να επενδύει σε ένα πεδίο που δεν γεννά κοινωνική πίεση, ενώ τα πραγματικά καθημερινά ζητήματα της πόλης εξακολουθούν να περιμένουν.
Η σύγκριση είναι αναπόφευκτη. Εκεί όπου θα περίμενε κανείς να υπάρξει μεγαλύτερη κινητοποίηση, ενίσχυση και συγκέντρωση δυνάμεων, η εικόνα παραμένει θολή. Εκεί όπου θα μπορούσε να υπάρξει ουσιαστική βοήθεια στην αντιμετώπιση απτών προβλημάτων, η συζήτηση μεταφέρεται σε μια θέση που μοιάζει περισσότερο πολιτική και οργανωτική παρά λειτουργικά αναγκαία. Γι’ αυτό και πολλοί θα αναρωτηθούν αν τελικά η Νέα Σμύρνη χρειάζεται 3-4 συμβούλους Δημάρχου στα αληθινά δύσκολα μέτωπα και όχι άλλον έναν στον Πολιτισμό.
Η κ. Αγγελίδου μερικές μέρες αργότερα βέβαια, ψήφισε και ενέκρινε την ανάγκη πρόσληψης εξωτερικού συνεργάτη – θεωρώντας τον οποιονδήποτε ερχόμενο καταλληλότερο. Απόλυτη εμπιστοσύνη στο Δήμαρχο, ή μήπως έχει ήδη γίνει ψιλο-γνωστό ποιος θα μπορούσε να είναι; Άλλωστε η Παράταξη Ποιότητα Ζωής δεν έχει μόνο εκλεγμένους Δημοτικούς Συμβούλους, έχει και μη εκλεγμένους υποψήφιους και για αρκετές τετραετίες αποτυχημένους να εκλεγούν πολλάκις Δημοτικούς Συμβούλους και εκεί ίσως να έψαξε και να βρήκε κάτι καλύτερο από την κ. Αγγελίδου ο Δήμαρχος.
Ένας κακοπροαίρετος θα έλεγε πως και στον Πολιτιστικό Σύλλογο «Ποιότητα Ζωής» τα τελευταία χρόνια πρόεδρος ήταν ο Κουτελάκης όσο ήταν ο σύλλογος ενεργός, τις πολιτιστικές - καλλιτεχνικές επιλογές μέχρι σήμερα τις κάνει ο Κουτελάκης, το ύψος των εξόδων σε αντίστοιχους κωδικούς το ορίζει ο Κουτελάκης, τη διάρκεια των πολιτιστικών δεδομένων την ορίζει ο Κουτελάκης, τις αναθέσεις τις ενεργεί ο Κουτελάκης, στο Δημοτικό Συμβούλιο επί πολιτιστικών θεμάτων απαντάει μέχρι σήμερα ο Κουτελάκης, οπότε τελικά και το σύμβουλο τι τον χρειάζεται και μάλιστα έμμισθο; Είναι τουλάχιστον να… απορεί κανείς σε τι εξυπηρετεί ένας σύμβουλος επί πολιτιστικών -και μάλιστα εξωτερικός- που ο Δήμος ποτέ δεν είχε, με τον Πολιτισμό στη Νέα Σμύρνη να είναι πάντα σε υψηλό επίπεδο και ποσοτικά και ποιοτικά.
Ανάγκες Δημάρχου vs Ανάγκες πόλης
Κάπως έτσι, η υπόθεση του Ειδικού Συμβούλου Πολιτισμού παύει να είναι μια απλή διοικητική ανακοίνωση και μετατρέπεται σε πολιτικό καθρέφτη της σημερινής δημοτικής αρχής. Δείχνει έναν Δήμαρχο που θέλει να κρατά τον έλεγχο στο κέντρο, που μοιάζει να μην εμπιστεύεται πλήρως τα ήδη τοποθετημένα στελέχη του και που, όταν διαπιστώνει ότι το βάρος δεν βγαίνει, δεν αναδιανέμει ουσιαστικά ευθύνες αλλά αναζητά νέο πρόσωπο γύρω από τον ίδιο άξονα.
Και τελικά το ερώτημα δεν είναι μόνο ποιος θα είναι ο επόμενος έμμισθος σύμβουλος πολιτισμού. Το μεγαλύτερο ερώτημα είναι τι ακριβώς ομολογεί αυτή η επιλογή για τον τρόπο που διοικείται σήμερα η Νέα Σμύρνη. Αν ο πολιτισμός έχει ήδη πολιτική εκπροσώπηση, αν η πόλη ήδη διαθέτει ισχυρή πολιτιστική ταυτότητα και αν υπήρχαν εσωτερικά πρόσωπα που θα μπορούσαν να σηκώσουν το βάρος, τότε η νέα θέση δεν απαντά σε μια ανάγκη της πόλης. Απαντά κυρίως σε μια ανάγκη του ίδιου του δημαρχικού μοντέλου.
