Αρθρογραφία


Μη Εξυπηρετούμενα Δάνεια

Πετρόπουλος Δημήτρης | 12/07/2014

Τι είναι;
Τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια είναι δανειακές συμβάσεις μεταξύ των τραπεζών και φυσικών ή νομικών προσώπων, των οποίων οι πληρωμές έχουν καθυστερήσει πάνω από 90 μέρες. Προφανώς, λοιπόν, στεγαστικά, καταναλωτικά, πιστωτικές κάρτες, επιχειρηματικά και άλλα δάνεια συγκεκριμένης ημερομηνίας λήξης ανήκουν σε αυτήν την κατηγορία.
Όπως κάθε σύμβαση από την οποία πληρωνόμαστε ή στην οποία πληρώνουμε, έχουν συγκεκριμένες ημερομηνίες πληρωμής ή αποπληρωμής συγκεκριμένων ποσών. Στο ελληνικό τραπεζικό σύστημα, ιδιώτες και επιχειρήσεις έχουν δάνεια που έχουν περάσει στην κατηγορία μη εξυπηρετούμενα σε ύψος 84 δις ευρώ σε επίπεδο ομίλων, δηλαδή και τα δάνεια του εξωτερικού. Τα περισσότερα δε από αυτά έχουν καλύψεις, δηλαδή εγγυήσεις όπως ακίνητα, οικόπεδα, μετοχές, λογαριασμούς καταθέσεων κ.α. Ως προς τη διάρκειά τους, τα περισσότερα είναι μεσομακροπρόθεσμα, δηλαδή τουλάχιστον άνω των δύο ετών.
Γιατί δημιουργούνται;
Αφήνοντας έξω τις δόλιες περιπτώσεις δανειοληπτών, τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια δημιουργούνται σε περιβάλλον ύφεσης, αυξημένης ανεργίας και προφανώς έλλειψης ρευστότητας.
Προφανώς, ένας δανειολήπτης, ειδικά αν πρόκειται για φυσικό πρόσωπο, συνάπτει συνήθως στεγαστικό, καταναλωτικό ή και πιστωτική κάρτα χωρίς να μπορεί εύκολα να κάνει πρόβλεψη με επιτυχία για το αν θα είναι ικανός και για πόσο χρονικό διάστημα να αποπληρώνει τις δόσεις.
Στην ελληνική δε οικονομία, δεδομένης της κρίσης εθνικού χρέους που οδήγησε τη χώρα σε ανεπανάληπτα μέτρα λιτότητας και τις τράπεζες σε σοβαρότατο περιορισμό χρηματοδότησης της οικονομίας, τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια, τα οποία πάντα φυσικά υπήρχαν, εκτινάχτηκαν στο 40 % των συνολικών δανείων.
Πρόβλημα για τους Δανειολύπτες.Πως αντιμετωπίζονται;
Από πλευράς καταναλωτή, λόγω συσσωρευτικής ύφεσης 25 % της οικονομίας, αλλά και ανεργίας που πλησιάζει το 1,5 εκατομμύριο του εργατικού δυναμικού, οι επιλογές είναι λίγες: ρύθμιση σύμβασης, δηλαδή αλλαγή των όρων όπως μικρότερη δόση, μεγαλύτερη χρονική περίοδος αποπληρωμής, περίοδος χάριτος ή και σε κάποιες περιπτώσεις κούρεμα – χάρισμα τόκων. Φυσικά, σε έναν άνεργο αυτά δεν προσφέρουν σημαντική βοήθεια.
Κάπου εκεί επεμβαίνει το Κράτος, προστατεύοντας υπό προϋποθέσεις τουλάχιστον μη εξυπηρετούμενα δάνεια πρώτης κατοικίας, αλλά όχι άλλες μορφές καταναλωτικών ή επιχειρηματικών δανείων.
Πρόβλημα για τις τράπεζες. Πως αντιμετωπίστηκε;
Όλα τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια, με όποιο τρόπο και αν ρυθμίζονται, δημιουργούν στις τράπεζες πρόβλημα εισροής αναμενόμενου κεφαλαίου, πρόβλημα διαχείρισης ενεργητικού και πρόβλημα αναχρηματοδότησης. Επίσης, δεδομένης της κατακόρυφης μείωσης των τιμών των ακινήτων και με δεδομένη την υποχρέωση των τραπεζών να έχουν συγκεκριμένη κεφαλαιακή επάρκεια, δηλαδή κεφάλαια που καλύπτουν δάνεια, γίνεται αντιληπτή η τεράστια ανάγκη για κεφάλαια πολλών δις ευρώ μέσα σε αυτό το φαύλο κύκλο.
Ταυτόχρονα, αν λάβει κανείς υπόψη του τις τεράστιες ζημιές που υπέστησαν οι τράπεζες λόγω του κουρέματος του εθνικού χρέους, δηλαδή αντίστοιχων δανείων προς το κράτος, καταλαβαίνει για ποιο λόγο αυτές κεφαλαιοποιήθηκαν και κρατικοποιήθηκαν με κεφάλαια που ναι μεν καλύπτονται από το δημόσιο χρέος, αλλά δόθηκαν μέσω των μνημονίων από ξένους δανειστές. Είναι προφανές ότι η ανακεφαλαιοποίηση με δημόσιο χρήμα επέτρεψε σε πάρα πολλούς δανειολήπτες να ρυθμίσουν τα δάνειά τους, διότι διαφορετικά οι τράπεζες θα είχαν χρεοκοπήσει και θα χανόντουσαν και οι όποιες καταθέσεις και οι όποιες θέσεις εργασίας.
Το μέλλον!
Εάν η οικονομία επιστρέψει στην ανάπτυξη, όπως αυτή μετριέται από δείκτες και όπως αυτή απεικονίζεται στον καθένα μας, προφανώς τα ρυθμισμένα δάνεια θα εξυπηρετούνται σωστά, ενώ θα βαίνει μειούμενος ο αριθμός των νέων μη εξυπηρετούμενων δανείων και αυτό διότι η όποια ανάπτυξη θα φέρει στον αντίστοιχο κλάδο ή κλάδους νέες θέσεις εργασίας και αύξηση των εισοδημάτων.
Κοινωνικά, μέχρι τότε, η ρύθμιση και η σωστή τήρηση των νέων συμβάσεων, όσο αυτό είναι εφικτό, αλλά και παρακολούθηση νόμων και τροπολογιών που αφορούν δανειολήπτες είναι οι μόνες λύσεις σε μία οικονομία, η οποία βρίσκεται ακόμη σε βαθιά ύφεση, με ένα συρρικνούμενο τραπεζικό σύστημα, το οποίο πρώτα θα διαχειριστεί ενεργητικά ή παθητικά τα μη εξυπηρετούμενα δάνειά του και εν συνεχεία θα μπορέσει επιλεκτικά κατά κλάδο να χρηματοδοτήσει την οικονομία.
Και μερικοί χρήσιμοι αριθμοί!
Σύμφωνα με διεθνή μοντέλα, το 2014 χωρίς ύφεση και τακτική χρεοκοπία της Ελλάδας, τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια θα ήταν περί τα 40 δις, δηλαδή περίπου το 18 με 20 % των συνολικών 215 δις δανείων του τραπεζικού συστήματος, έναντι των σημερινών 84 δις ,δηλαδή περίπου 40 %.
Η προφανής απάντηση: «φταίνε οι τράπεζες για τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια» καταρρίπτεται. Υπήρξαν βέβαια ποσοστιαία φορές που το τραπεζικό σύστημα χρηματοδότησε σχετικά ανεξέλεγκτα και χωρίς σωστά ποιοτικά κριτήρια κάποιες κατηγορίες στεγαστικής, καταναλωτικής και επιχειρηματικής πίστης. Αυτό όμως με κανένα τρόπο δεν πρέπει να γενικεύεται.
Η ύφεση της οικονομίας, αλλά και η κάκιστη συνήθεια του Έλληνα να αποπληρώνει δάνειο με δάνειο και να δανείζεται κάνοντας απίθανες για μη οικονομολόγους προβλέψεις, έχουν οδηγήσει τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια σε αυτό το ύψος και καθιστά την διαχείριση τους τόσο από πλευράς τραπεζών όσο και από πλευράς δανειοληπτών πάρα πολύ δύσκολη αλλά όχι ακατόρθωτη υπόθεση.

 


Σχόλια

comments powered by Disqus

Διαβάστε επίσης από αυτόν το Συντάκτη: