Αρθρογραφία
Λογική Κουτελάκη στα Δάνεια: Θα Πληρώνετε Εσείς Σήμερα… και τα Παιδιά σας Αύριο
Η ιστορία του «800αριού» δανείου του Δήμου Νέας Σμύρνης μοιάζει με χριστουγεννιάτικο παραμύθι με οικονομική υποσημείωση. Στην 25η τακτική συνεδρίαση του Δημοτικού Συμβουλίου στις 16 Οκτωβρίου 2025, το θέμα 4 παρουσιάστηκε ως «ανάσα» για τον προϋπολογισμό 2026: ένα τοκοχρεωλυτικό δάνειο περίπου 811.246,12€ από το Ταμείο Παρακαταθηκών & Δανείων (ΤΠΔ), με ετήσια δόση 103.788,39€ αντί για σχεδόν 1 εκατομμύριο ευρώ που πληρώνει σήμερα ο Δήμος για παλιά δάνεια. Στο χριστουγεννιάτικο περιτύλιγμα της υπόθεσης, ο Δήμος εμφανίζεται ως οικονομικά «ισχυρός», αλλά επιλέγει να μπει σε νέα δεκαετή δέσμευση – κι εδώ αρχίζει το ενδιαφέρον.
Χριστουγεννιάτικος Δήμαρχος – Άγιος Βασίλης με δάνεια
Καλή Χριστουγεννιά, Νεοσμυρνιώτες. Φανταστείτε τον Δήμαρχο σαν Άγιο Βασίλη: έχει στο ιστορικό του έναν Δήμο που κάποτε είχε 12 εκατ. ευρώ αποθεματικά (201718), αλλά αντί να πληρώσει όλα τα παλιά «χρέη των γιορτών» μονοκόμματα, επιλέγει να ξαναδανειστεί. Στην 25η συνεδρίαση, το θέμα 4 είναι το πιο «ζεστό» πακέτο κάτω από το δέντρο: ρύθμιση δανείου που κατεβάζει μια βασική ετήσια δόση από 441.863,58€ σε 103.788,39€, για να πάρει ανάσα ο προϋπολογισμός του 2026.
Μόνο που αυτό το δώρο δεν είναι καινούριο παιχνίδι· είναι αναπακεταρισμένο. Το 2024 είχε εγκριθεί από το ΤΠΔ ένα πολύ μεγαλύτερο σχήμα αναχρηματοδότησης: δάνειο 2.860.207,23€ με διάρκεια έως 20 χρόνια, για να καλυφθούν δάνειο κινηματογράφων (κωδ. 595), ανασταλείσες δόσεις του ίδιου δανείου και δύο δάνεια οδοφωτισμού (κωδ. 285521 και 285522). Τότε, οι ετήσιες τοκοχρεωλυτικές δόσεις όλων αυτών άθροιζαν 999.778,26€ – σχεδόν ένα εκατομμύριο τον χρόνο. Σαν ένα νοικοκυριό που ξεκινά τις γιορτές με τέσσερις κάρτες και δόσεις που φτάνουν συνολικά έναν δεύτερο μισθό.
Από το 2,86 εκατ. στο «κουρεμένο» 811 χιλιάδων
Η Δημοτική Επιτροπή, με την απόφαση 70/2024 (ΑΔΑ 61ΘΛΩΚ3Ω6Ο), ομόφωνα αποδέχθηκε την ανάγκη να συνομολόγηθεί δάνειο 2.860.270,23€ και να εγκριθεί η προσφορά του ΤΠΔ, αφού τρεις τράπεζες (Εθνική, Alpha, Eurobank) είτε δεν απάντησαν είτε δεν υπέβαλαν τελική πρόταση. Το ΤΠΔ προσέφερε δάνειο 20ετίας, είτε με κυμαινόμενο επιτόκιο (~8,20% με τα τότε δεδομένα) είτε με μικτό: 5,10% σταθερό για 10 χρόνια και μετά κυμαινόμενο Euribor εξαμήνου + 4,30%. Ενδεικτικά, οι ετήσιες δόσεις θα ήταν γύρω στα 231.460–295.667€ ανάλογα με την επιλογή.
Όμως το μεγάλο αυτό σχήμα «κόλλησε» στον χρόνο. Ο προληπτικός έλεγχος του Ελεγκτικού Συνεδρίου ολοκληρώθηκε, αλλά η προθεσμία για τη συνομολόγηση είχε πλέον περάσει, οπότε η έγκριση δεν μπορούσε να αξιοποιηθεί. Γι’ αυτό ο Δήμος επανήλθε το 2025 με νέα απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου (94/2025, ΑΔΑ 61ΙΔΩΚ3ΔΤΦ): ζήτησε να αναχρηματοδοτήσει όχι όλο το αρχικό πακέτο των 2,86 εκατ., αλλά μόνο το άληκτο κεφάλαιο του δανείου 595 όπως θα διαμορφωνόταν στις 31122025, δηλαδή 811.246,12€. Ζήτησε επίσης να μειωθεί η διάρκεια στα 10 έτη και να κλειδώσει το επιτόκιο σε σταθερό 4,75% για όλη τη δεκαετία.
Σαν να λες στην τράπεζα: «Το μεγάλο πακέτο 20ετίας δεν βγήκε, δώσε μου τώρα ένα πιο μικρό δάνειο μόνο για τον κύριο κορμό του χρέους, σε λιγότερα χρόνια και με σταθερό επιτόκιο, για να ξέρω τι πληρώνω».
Τι γράφει το νέο «γράμμα» του ΤΠΔ
Στην 3900ή συνεδρίασή του, στις 11/09/2025, το Δ.Σ. του ΤΠΔ με απόφασή του (ΑΔΑ 9ΟΤΒ469ΗΗ7ΘΒΦ) αποδέχεται το νέο αίτημα του Δήμου Νέας Σμύρνης. Τροποποιεί την παλιά απόφαση 3856/2024 και εγκρίνει:
Ποσό δανείου: 811.246,12€ (το άληκτο κεφάλαιο στις 31122025 για τον λογαριασμό 595* 05/000129/00/06).
Διάρκεια εξυπηρέτησης: 10 έτη.
Έναρξη αποπληρωμής: 112026 – δηλαδή όταν θα έχουν σβήσει τα λαμπάκια των γιορτών.
Επιτόκιο χορήγησης: σταθερό 4,75% για όλη τη διάρκεια.
Ετήσια τοκοχρεωλυτική δόση: 103.788,39€.
Τόκος υπερημερίας: +1% πάνω από το επιτόκιο χορήγησης σε περίπτωση καθυστέρησης.
«Δικαιώματα» υπέρ ΤΠΔ: 10.000€.
Και φυσικά, οι «ενδιάμεσοι τόκοι»: από την εκταμίευση μέχρι την έναρξη πληρωμής των δόσεων θα υπολογίζονται και θα παρακρατούνται από τα έσοδα ΚΑΠ του Δήμου, ενώ όσα ποσά πληρωθούν μέσα στο 2025 δεν θα επιστραφούν, αλλά θα συμψηφιστούν με τις δόσεις από 112026. Σαν να σου κρατά η τράπεζα προκαταβολικά μέρος του μισθού σου, το οποίο αργότερα το εμφανίζει ως «έναντι δόσεων».
Χριστούγεννα με δόσεις: λιγότερο βάρος τώρα, περισσότερος λογαριασμός μετά
Στη συνεδρίαση του Οκτωβρίου, ο Δήμαρχος εξηγεί ότι χωρίς τη ρύθμιση θα συνέχιζαν να πληρώνουν περίπου 441.000€ τον χρόνο για το συγκεκριμένο δάνειο, πάνω στις ήδη βαριές υποχρεώσεις των άλλων δανείων (ολο το πακέτο φτάνει σχεδόν 1 εκατ. τον χρόνο). Με το νέο σχήμα η βασική δόση για το δάνειο των κινηματογράφων πέφτει στα 103.788,39€· έτσι δημιουργείται χώρος στον προϋπολογισμό για να χρηματοδοτηθούν έργα, να καλυφθούν δικαστικές αποφάσεις, ενοίκια σχολείων, ίδιες συμμετοχές σε προγράμματα κ.λπ.
Με όρους νοικοκυριού: από σχεδόν 1.000.000€ ετήσιες δόσεις, ο Δήμος προσπαθεί να «σπάσει» ένα κομμάτι, έτσι ώστε μέρος του βάρους να μεταφερθεί σε περισσότερα χρόνια με πιο χαμηλή ετήσια επιβάρυνση. Είναι σαν να έχεις τέσσερις κάρτες και να ζητάς από την τράπεζα να σου κάνει ένα μεγάλο δάνειο αναχρηματοδότησης για να τις κλείσεις, με μικρότερη δόση αλλά πιο μακρύ δρόμο.
Μόνο που χαμηλή ετήσια δόση δεν σημαίνει και μικρό συνολικό ποσό. Με 103.788,39€ τον χρόνο για 10 χρόνια, το σύνολο που θα καταβληθεί φτάνει περίπου το 1.037.883€. Αν αφαιρέσεις το κεφάλαιο των 811.246,12€, μένουν πάνω από 200.000€ σε τόκους και πρόσθετα έξοδα. Δηλαδή το «δωράκι» του 800αριού, σε βάθος δεκαετίας, κοστίζει σχεδόν ένα επιπλέον τέταρτο του κεφαλαίου – κάτι σαν να πληρώνεις τηλεόραση 800€ σε πολλές δόσεις και στο τέλος να έχεις δώσει σχεδόν 1.000€.
«Ισχυρός» Δήμος, παλιά δάνεια και νέα στρατηγική
Ο Δήμαρχος υπενθυμίζει ότι ο Δήμος Νέας Σμύρνης δεν είναι οικονομικά αδύναμος: στο παρελθόν είχε αποθεματικά 12 εκατ. ευρώ, ενώ σήμερα εξακολουθεί να εξυπηρετεί με συνέπεια δάνεια ηλεκτροφωτισμού (1,8 εκατ. ευρώ από εποχή άλλης διοίκησης) και ρυθμίσεις λόγω Covid, γύρω στις 300.000€ τον χρόνο. Το αφήγημα είναι πως «δεν παίρνουμε δάνειο επειδή δεν μπορούμε, αλλά επειδή θέλουμε να έχουμε ρευστότητα για έργα».
Η νέα ρύθμιση παρουσιάζεται ως εργαλείο διαχείρισης:
Μικρότερη ετήσια δόση,
σταθερό επιτόκιο,
προβλεψιμότητα στις πληρωμές,
περισσότερα διαθέσιμα χρήματα στον προϋπολογισμό για παρεμβάσεις στην πόλη.
Η πολιτική «πασαρέλα»: ποιοι λένε ναι, ποιοι κρατούν αποστάσεις
Το έγγραφο της Δημοτικής Επιτροπής του 2024 δείχνει ότι στο πρώτο, μεγάλο σχήμα αναχρηματοδότησης των 2,86 εκατ. υπήρξε ευρεία συναίνεση, με λευκά μόνο από Κούπα και Τσιάπη. Στη μεταγενέστερη συνεδρίαση του Δημοτικού Συμβουλίου για το «κουρεμένο» 811άρι, τα πράγματα είναι πιο σύνθετα:
Ο Παυλόπουλος δηλώνει αποχή, παραπέμποντας στις προηγούμενες θέσεις του.
Η Νάνου καταψηφίζει, επισημαίνοντας ότι είναι «οξύμωρο» ένας οικονομικά ισχυρός Δήμος να δένεται για 10 χρόνια σε σταθερή δόση 103.000€, αντί να κλείσει γρηγορότερα τις υποχρεώσεις του.
Ο Τσιάπης καταλήγει επίσης αρνητικά, ενώ άλλοι –όπως η Βαβουρέλη– επιλέγουν αποχή.
Ο Δήμαρχος αντεπιτίθεται πολιτικά, θυμίζοντας ότι παλαιότερες δημοτικές αρχές πήραν δάνεια (π.χ. για ηλεκτροφωτισμό) όταν υπήρχαν υψηλά αποθέματα και ότι σήμερα ο Δήμος πληρώνει ακόμη τα δάνεια εκείνων των εποχών. Υποστηρίζει ότι η επιλογή της ρύθμισης είναι θέμα στρατηγικής και όχι ένδειξη οικονομικής αδυναμίας.
Άγιος Βασίλης ή Τράπεζα;
Στο τέλος, το θέμα εγκρίνεται κατά πλειοψηφία και η πόλη μπαίνει επίσημα σε ένα νέο δεκαετές μονοπάτι δανειακής αποπληρωμής. Ο Δήμος Νέας Σμύρνης, στο χριστουγεννιάτικο αφήγημα, φοράει δύο στολές:
Του Άγιου Βασίλη, που με τη ρύθμιση προσφέρει «ανάσα» στον προϋπολογισμό και υπόσχεται έργα,
και της Τράπεζας, που ξέρει ότι στο τέλος της δεκαετίας ο λογαριασμός –λόγω τόκων, ενδιάμεσων παρακρατήσεων και δικαιωμάτων– θα είναι σημαντικά μεγαλύτερος από το σημερινό χρέος.
Για τον δημότη, η εικόνα θυμίζει Χριστούγεννα με αγορές σε δόσεις: τα φώτα και τα δώρα φαίνονται υπέροχα τώρα, αλλά ο λογαριασμός της κάρτας έρχεται κάθε μήνα. Αν αυτό που κάνει ο Δήμος είναι έξυπνη, ψύχραιμη διαχείριση ή μια ακόμη βολική αναβολή του συνολικού κόστους, θα το κρίνουν οι Νεοσμυρνιώτες όταν σβήσουν τα λαμπάκια, μαζευτούν τα στολίδια και έρθει –για όλους– η ώρα του ταμείου
