Αρθρογραφία

Αυλαία Για Τον Πολιτιστικό Οργανισμό Νέας Σμύρνης: Το Έργο Μέχρι Σήμερα

Με την τελική έγκριση του ισολογισμού του ΝΠΔΔ Πολιτιστικού Οργανισμού Νέας Σμύρνης όλες οι πολιτιστικές εκδηλώσεις υπεισέρχονται στον κεντρικό Δήμο.​
Η θεσμική αυλαία
Ο ισολογισμός και οι οικονομικές καταστάσεις του 2023 εγκρίθηκαν από το Δημοτικό Συμβούλιο ως ισολογισμός «καταργηθέντος ΝΠΔΔ Πολιτιστικός και Αθλητικός Οργανισμός Δήμου Νέας Σμύρνης», σφραγίζοντας τη διοικητική και λογιστική απορρόφηση του φορέα από τον κεντρικό Δήμο.​
Η απόφαση αυτή δεν αφορά μόνο ένα τυπικό κλείσιμο βιβλίων, αλλά μεταφέρει το σύνολο των πολιτιστικών και αθλητικών δράσεων –μαζί με τα σχετικά κονδύλια, τις υποχρεώσεις και τα πλεονάσματα– απευθείας στον προϋπολογισμό του Δήμου Νέας Σμύρνης.​​
Για χρόνια, ο Πολιτιστικός και Αθλητικός Οργανισμός λειτουργούσε ως ΝΠΔΔ με αποστολή την παροχή πολιτιστικών και αθλητικών υπηρεσιών στους κατοίκους, οργανώνοντας εκδηλώσεις, φεστιβάλ, προγράμματα άθλησης και παρεμβάσεις στον δημόσιο χώρο.​
Παρότι θεσμικά ξεχωριστός, στην πράξη αποτελούσε προέκταση του Δήμου, με βασικό –σχεδόν αποκλειστικό– χρηματοδότη τον δημοτικό προϋπολογισμό και με αποφάσεις που περνούσαν μέσα από δημοτικά όργανα και δημοτικούς συμβούλους.​
Οικονομική εικόνα: πλεονάσματα χωρίς αυτονομία
Στην κορύφωση της διαδρομής του, ο Οργανισμός εμφάνιζε οικονομικά στοιχεία που κάθε δημοτικός φορέας θα ζήλευε: το 2018 τα συνολικά έσοδα ανήλθαν σε 2.075.062,87 €, αυξημένα κατά 3,75% σε σχέση με τα 2.000.016,88 € του 2017, ενώ τα έξοδα αυξήθηκαν ηπιότερα, κατά 2,82%, από 1.929.423,41 € σε 1.983.889,00 €.​
Το αποτέλεσμα ήταν ένα καθαρό πλεόνασμα 91.173,87 €, σε άνοδο από τα 70.593,47 € του 2017, και ένα πλεόνασμα προ αποσβέσεων 170.514,44 €, ένδειξη ότι ο φορέας δεν «τρυπούσε» τις πιστώσεις του.​
Το «πλεόνασμα εις νέο» εκτινάχθηκε έτσι από 70.593,47 € σε 161.767,34 €, συσσωρεύοντας ένα μικρό αλλά καθόλου αμελητέο αποθεματικό για μελλοντικές χρήσεις.​
Στο σκέλος του ισολογισμού, η συνολική περιουσία του Οργανισμού αυξήθηκε από 560.482,23 € σε 812.646,96 €, κυρίως λόγω ενίσχυσης των διαθεσίμων –τα ταμειακά διαθέσιμα στις τράπεζες έφτασαν τα 498.516,09 €, υπερκαλύπτοντας τις βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις των 373.912,23 €.​
Πίσω από αυτή τη θετική δημοσιονομική εικόνα κρυβόταν όμως μια κρίσιμη αδυναμία: η οικονομική αυτονομία.
Τα έσοδα από τέλη, δικαιώματα και παροχή υπηρεσιών μειώθηκαν από 179.971,55 € σε 124.953,67 € μεταξύ 2017 και 2018.​
Η επιχορήγηση από τον Δήμο αυξήθηκε στην ίδια περίοδο από 1.800.000,00 € σε 1.900.000,00 €, καλύπτοντας πάνω από το 90% των οργανικών εσόδων.​
Στον ταμειακό απολογισμό του 2021, το μοτίβο αυτό γίνεται σχεδόν απόλυτο: σε προϋπολογισθέντα τακτικά έσοδα 2.014.200,00 €, τα 1.900.000,00 € είναι επιχορήγηση από τον Δήμο, ενώ από εκμετάλλευση έργων/υπηρεσιών εισπράττονται μόλις 2.417,00 €.​
Ακόμη πιο αποκαλυπτικό είναι ότι συνδρομές πολιτών σε αθλητικές δραστηριότητες και προγράμματα «Αθλοδιακοπών», συνολικού προϋπολογισμού 91.800,00 €, καταλήγουν να μην αποφέρουν καθόλου έσοδα το 2021.​
Δαπάνες: όπου συναντιούνται πολιτισμός και διοίκηση
Η πλευρά των δαπανών αφηγείται μια πιο σύνθετη ιστορία. Από τη μία, σημαντικοί πόροι πηγαίνουν σε καθαρά πολιτιστικές και αθλητικές δράσεις:​
Τα «Έξοδα πολιτιστικών δραστηριοτήτων» (κωδ. 6471) ανέρχονται σε 660.200,00 € προϋπολογιστικά το 2021, με πληρωμές 424.012,17 €.​
Οι «Έξοδα αθλητικών δραστηριοτήτων» (6472) προϋπολογίζονται σε 243.600,00 €, με κυρίαρχο κωδικό την οργάνωση του προγράμματος «Αθλοδιακοπές» (73.000,00 €, με 72.800,40 € πληρωμένα).​
Τα «Έξοδα λοιπών παρεμφερών δραστηριοτήτων» (6474) προσεγγίζουν τις 117.300,00 €, χρηματοδοτώντας Χριστουγεννιάτικες δράσεις, παρεμβάσεις graffiti, εκδόσεις και παραγωγή βίντεο.​
Μέσα από αυτούς τους κωδικούς γεννιούνται μερικές από τις πιο αναγνωρίσιμες στιγμές του πολιτιστικού ημερολογίου της πόλης:
Οι Ιωνικές Γιορτές, με ξεχωριστό κωδικό (6471.0018) και προϋπολογισμό 150.000,00 €, σχεδόν πλήρως απορροφημένο (149.913,97 €), αποτελούν την «ναυαρχίδα» των εκδηλώσεων στο Θέατρο Άλσους.​
Η επιμέλεια και οργάνωση των Ιωνικών Εορτών (6471.0005) χρηματοδοτείται επιπλέον με 25.000,00 €, καλύπτοντας παραγωγικές και καλλιτεχνικές υπηρεσίες.​
Η «Προβολή κινηματογράφου σε εξωτερικούς χώρους» (6471.0028), με 18.000,00 € πλήρως εκτελεσμένα, μετατρέπει πλατείες και άλση σε υπαίθρια σινεμά.​
Οι «Μουσικές εκδηλώσεις» (6471.0039) και οι «Θεατρικές εκδηλώσεις» (6471.0040) ενισχύονται με 10.000,00 € και 20.000,00 € αντίστοιχα, δίνοντας συνέχεια σε συναυλίες και θεατρικές βραδιές.​
Οι εκδηλώσεις για το 1821 (6471.0043) αποκτούν ιδιαίτερο βάρος με 24.000,00 €, στα οποία περιλαμβάνονται επιμέλεια και τεκμηρίωση κειμένων για την επέτειο.​
Παράλληλα, στο πεδίο των αθλητικών δράσεων βλέπουμε τη χρήση του πολιτισμού και του αθλητισμού ως εργαλείων μνήμης και ταυτότητας:
Η διοργάνωση αγώνα δρόμου για τη Μικρασιατική Καταστροφή (6472.0003) και το Night Run (6472.0004), με προϋπολογισμούς 73.000,00 € έκαστος, συνδέουν τον αθλητισμό με την ιστορική μνήμη της πόλης.​
Ωστόσο, δίπλα σε αυτές τις εικόνες, αναπτύσσεται και μια «σιωπηλή» διογκωμένη διοικητική μηχανή.
Στην έκθεση διαχείρισης 2018 καταγράφεται ότι:​
Οι αμοιβές και έξοδα προσωπικού αυξάνονται από 98.869,47 € σε 182.283,15 €, άνοδος 84,37%.
Οι αμοιβές και έξοδα τρίτων από 62.147,00 € σε 126.474,76 € (+103,51%).
Τα έξοδα διοικητικής λειτουργίας και δημοσίων σχέσεων αυξάνονται ταχύτερα από το γενικό σύνολο των δαπανών.
Σε σχέση με το καθαρά πολιτιστικό σκέλος, σημαντικά ποσά διοχετεύονται σε εκτυπώσεις, εκδόσεις και προβολή, όπως ο κωδικός 6615 («Εκτυπώσεις, εκδόσεις, βιβλιοθετήσεις») που το 2021 φτάνει τα 36.000,00 € με σχεδόν πλήρη εκτέλεση, αφορά δε «Εκτύπωση εντύπων δράσεων πολιτιστικού».​
Στον προϋπολογισμό 2023, η ίδια κατηγορία ανεβαίνει σε 60.000,00 €, δείχνοντας πως η επικοινωνιακή διάσταση των δράσεων γίνεται όλο και πιο δαπανηρή.​
Προϋπολογισμός 2023: το τελευταίο «σχέδιο»
Ο προϋπολογισμός 2023, ο τελευταίος ως ξεχωριστό ΝΠΔΔ, αποτυπώνει τη μετάβαση σε πλήρη ωριμότητα ενός φορέα που όμως είναι ήδη έτοιμος να επιστρέψει «σπίτι» στον Δήμο.​
Τα συνολικά έσοδα φτάνουν τα 2.364.094,00 €, με 1.900.000,00 € από την επιχορήγηση του Δήμου και 1.903.194,00 € συνολικά τακτικά έσοδα, ενώ ο σχεδιασμός των δαπανών διατηρεί το βάρος σε πολιτιστικές και αθλητικές υπηρεσίες, αλλά και σε εκτυπώσεις, καθαριότητα και συντηρήσεις.​
Την ίδια ώρα, δαπάνες όπως «Εκτύπωση εντύπων δράσεων πολιτιστικού» (6615.0036) προϋπολογίζονται σε 60.000,00 €, τα «έξοδα ψηφιακών εκτυπώσεων» (6654.0003) σε 37.000,00 €, ενώ η προμήθεια λοιπού υλικού για ανάγκες πολιτισμού και αθλητισμού φτάνει συνολικά τα 42.000,00 €.​
Έτσι, ο Πολιτιστικός Οργανισμός κλείνει τον κύκλο του ως φορέας που συνδυάζει έντονη πολιτιστική παραγωγή με όλο και πιο δαπανηρή υποστηρικτική και προβολική μηχανή.​
Τι αφήνει πίσω του ο Πολιτιστικός Οργανισμός
Αν κάτι προκύπτει καθαρά από τους αριθμούς, είναι ότι ο Πολιτιστικός Οργανισμός δεν κατέρρευσε οικονομικά· αντίθετα, άφησε πίσω του ενεργητικό, πλεονάσματα και ένα πλέγμα υποδομών και δράσεων που συνέβαλαν στην ταυτότητα της Νέας Σμύρνης.​
Αντίστοιχα καθαρό είναι όμως και το ότι λειτούργησε σχεδόν αποκλειστικά με χρήματα του Δήμου, χωρίς ουσιαστική ανάπτυξη ίδιων πόρων, ενώ το διοικητικό και επικοινωνιακό κόστος του μεγάλωνε σταθερά.​
Η αυλαία  πέφτει  λοιπόν  σε ένα νομικό πρόσωπο που λειτούργησε ως οικονομικό και οργανωτικό «όχημα» για να στηριχθούν οι Ιωνικές Γιορτές, οι θερινές προβολές, οι αθλητικές διοργανώσεις, τα προγράμματα δημιουργικής απασχόλησης και μια σειρά μικρών και μεγάλων εκδηλώσεων.​
Από εδώ και πέρα, το ερώτημα δεν είναι αν θα συνεχίσουν οι εκδηλώσεις –οι πιστώσεις και η τεχνογνωσία μεταφέρονται στον Δήμο– αλλά αν ο κεντρικός Δήμος θα μπορέσει να διαχειριστεί πιο διαφανώς, πιο στοχευμένα και με μεγαλύτερη λογοδοσία τον ίδιο –ή και μεγαλύτερο– όγκο πόρων που επί χρόνια περνούσε μέσα από τις στήλες του προϋπολογισμού του Πολιτιστικού Οργανισμού.

Σχόλια