Αρθρογραφία
Που Χαθηκε Το Γελιο Μας;
Πριν λίγες ημέρες παρακολούθησα γνωστό «τηλεορασάνθρωπο» και πάλαι ποτέ μεγαλοεκδότη να δίνει συνέντευξη σε εξίσου γνωστή εκπομπή της “late nigh tzone” ενός από τους μεγάλους τηλεοπτικούς σταθμούς. Μεταξύ άλλων έκανε τη διαπίστωση ότι πολλές από τις άλλοτε ψυχαγωγικές εκπομπές έχουν μετατραπεί σε ενημερωτικές, σχολιάζοντας, μάλιστα, πως «είναι σαν να έχουμε χάσει το γέλιο μας».
Η αλήθεια είναι ότι με ξάφνιασε. Αιφνιδιάστηκα και προβληματίστηκα, ιδίως επειδή, επίσης πρόσφατα, κάπου διάβασα ότι οι ενήλικες γελάνε μόνο 15 φορές την ημέρα, κατά μέσο όρο, έναντι 400 των παιδιών. Που οφείλεται αυτή η ποσοτική διαφορά; Όντως χάνουμε το γέλιο μας καθώς μεγαλώνουμε;
Αποδεδειγμένα, βάσει επιστημονικών ερευνών, όπως αυτή η οποία διενεργήθηκε από το πανεπιστήμιο Λιντς στη Βρετανία πριν μερικά χρόνια, «το γέλιο μακραίνει τη ζωή- και αυτό δεν είναι απλώς ένα χιλιοειπωμένο «κλισέ»!
Το γέλιο - και το χιούμορ- θεωρείται, σχεδόν «πανάκεια» «διά πάσαν νόσον και πάσαν μαλακίαν» αλλά και εύγλωττη εκδήλωση κοινωνικότητας. Επομένως, αναρωτιέμαι ξανά γιατί, ενώ το γέλιο κρίνεται τόσο απαραίτητο και σημαντικό για την ευζωία μας, οι έρευνες δείχνουν ότι ως ενήλικες γελάμε όλο και λιγότερο και, σίγουρα, πολύ πιο σπάνια από ό,τι τα παιδιά; Τι κάνει τον ενήλικα να χάνει το γέλιο του;
Οπωσδήποτε ένας επιδραστικός παράγοντας για την απώλεια του γέλιου μας είναι ο σύγχρονος τρόπος ζωής, το άγχος της καθημερινότητας, με τις πολλές επιτακτικές ανάγκες και τις έως και εξωφρενικές απαιτήσεις της. Για να ανταπεξέλθουμε πρέπει να ακολουθήσουμε καταιγιστικούς ρυθμούς δράσης – τρέχουμε και δεν φτάνουμε- οπότε το γέλιο… «περιθωριοποιείται» και απεμπολείται. Εάν στην «εξίσωση» προστεθούν και οι «συντελεστές» πανδημία, και πόλεμος στην Ουκρανία, με τις όποιες επιπτώσεις τους τότε το σκηνικό γίνεται σχεδόν «δυστοπικό».
Αλλά και ο ρόλος της αλλοτρίωσης, όπως αυτή διαμορφώνεται στο «οικοσύστημα» της μεγαλούπολης, δεν είναι ήσσονος σημασίας. Οι διαπροσωπικές σχέσεις εκφυλίζονται, γίνονται περισσότερο ανταγωνιστικές υπό τη σκιά ενός ολοένα εντονότερου ατομικισμού και μιας διαρκώς αυξανόμενης καχυποψίας. Αντιθέτως, η επιθυμία ειλικρινούς και ουσιαστικής ανθρώπινης επαφής περιορίζεται και η συνεπακόλουθη αποξένωση από τον συνάνθρωπο δεν αφήνει περιθώρια, ούτε δίνει ευκαιρία στον προσφορότερο, ίσως, τρόπο επικοινωνίας, το γέλιο, να εκδηλωθεί.
Επίσης, ο σύγχρονος άνθρωπος «μεταλλάσσεται», εξαιτίας των συνθηκών και του τρόπου ζωής, σε ένα όλο και περισσότερο εσωστρεφές ον, «καμουφλαρισμένο» με την εξωστρέφεια της διαδικτυακής εικονικής πραγματικότητας. Η απομόνωση συχνά γίνεται η καταφυγή του και εκεί τα γέλιο δεν του χρειάζεται- νομίζει… άλλοτε, πάλι, (εμ)μένοντας σε ανούσιες σχέσεις «καθημερινής ανοησίας» με «συνένοχο» την ελλιπή παιδεία – επίσης χαρακτηριστικό της εποχής μας- πέφτει στην παγίδα του «κακού» χιούμορ, είτε ως θύτης είτε ως θύμα του. Ωστόσο, η γελοιοποίηση και η γελοιότητα δεν έχουν καμία σχέση με το αληθινό γέλιο της χαράς. Δυστυχώς, όμως, αυτά τα δύο είναι από τα κύρια χαρακτηριστικά της σύγχρονης «βιομηχανίας του θεάματος». Στον βωμό της εμπορευματοποίησης και της μαζοποιημένης ψυχαγωγίας θυσιάζεται κάθε έννοια πνευματώδους χιούμορ και «εκλεπτυσμένης» σάτιρας, τα οποία προκαλούν αυθόρμητο γέλιο.
Επομένως, τι μπορεί να γίνει; Έχει, άραγε, χαθεί κάθε ελπίδα «επαναπατρισμού» στη γη της χαράς και του γέλιου; Και όμως, υπάρχουν δρόμοι για τον γυρισμό! Έτσι, ακροθιγώς και «εκ του προχείρου», μπορούν να αναφερθούν κάποιοι τρόποι αντιμετώπισης του προβλήματος.
Εάν οι ανθρώπινες σχέσεις αποκτήσουν ένα ειλικρινές υπόβαθρο, ώστε να επιτρέψουν στο καλοπροαίρετο γέλιο να εκδηλωθεί και να ανθίσει, εάν η κακοπροαίρετη κριτική και η γελιοποίηση του άλλου δώσουν τη θέση τους στη διάθεση για αυτοκριτική, αυτοσαρκασμό και διακωμώδηση των δικών μας ελαττωμάτων, εάν αντιμετωπίζουμε τις αντιξοότητες της καθημερινότητας με αισιοδοξία και «αναχαιτίζουμε» τα αρνητικά συναισθήματα με θετική σκέψη, εάν ασκούμε το σώμα και καλλιεργούμε το πνεύμα-«νους υγιής εν σώματι υγιεί» - ώστε να κατορθώσουμε την ευεξία, εάν έλθουμε σε επαφή με κάποια μορφή τέχνης η οποία αναπαράγει και προβάλλει το κωμικό στοιχείο (λογοτεχνία, θέατρο, κινηματογράφος, ζωγραφική), θα ξαναβρούμε τον εαυτό, τη χαρά, το γέλιο, την αληθινή ζωή μας. Ζητείται, αλλά και υπάρχει, ΕΛΠΙΣ!
