Αρθρογραφία


«Μηνύσεις Που Θα Πέσουνε...!»

Μελικόκη Βίβιαν | 13/06/2015

της Βίβιαν Μελικόκη

Πάρα πολύ συχνά ακούμε καθημερινώς να εξαπολύεται η φράση “θα σου κάνω μήνυση” σαν κάποιο είδος προειδοποίησης ή ακόμα και απειλής. Ωστόσο, ποιό είναι το πραγματικό νόημα της έννοιας της μήνυσης;
    
Καταρχάς, θα πρέπει να τη διακρίνουμε από την έγκληση, καθώς εσφαλμένα στην καθημερινή μας ομιλία συγχέουμε αυτές τις δύο έννοιες. Για το λόγο αυτό, καλό είναι να παρατεθεί το αυθεντικό κείμενο του νομοθέτη ευθύς εξ αρχής. Έτσι, μήνυση είναι το δικαίωμα που παρέχεται σε οποιοδήποτε άλλο άτομο εκτός από αυτόν που αδικήθηκε να καταγγείλει στην αρχή τις αξιόποινες πράξεις που διώκονται αυτεπαγγέλτως και τις οποίες πληροφορήθηκε ο ίδιος με οποιονδήποτε τρόπο.
      
Σε αντιδιαστολή με τη μήνυση, έγκληση είναι η έκφραση της επιθυμίας, όχι τρίτου, αλλά του ίδιου του παθόντος να ζητήσει τη δίωξη της αξιόποινης πράξης. Επίσης, οφείλεται να σημειωθεί πως η έγκληση αποτελεί δικονομική προϋπόθεση, δηλαδή απαραίτητο έναυσμα, προκειμένου να κινηθεί η δίωξη ορισμένων εγκλημάτων, μικρότατης κοινωνικής απαξίας, που βλάπτουν συνήθως αποκλειστικά τη σφαίρα του παθόντος, όπως η εξύβριση, η απλή σωματική βλάβη, η υφαίρεση κλπ. Διαφορετικά, αν δεν υποβληθεί, δεν εκκινείται καν ποινική δίωξη, καθώς εξαλείφεται ο χαρακτήρας του αξιοποίνου της πράξης και πλέον δεν μπορεί να τιμωρηθεί, αν δεν το επιθυμεί το ίδιο το θύμα.
    
Η μήνυση τυποποιείται στις διατάξεις του Κώδικα Ποινικής Δικονομίας, δηλαδή του Κώδικα που καθορίζει τα όργανα και τη διαδικασία απονομής της ποινικής δικαιοσύνης, με σκοπό την αποκατάσταση της κοινωνικής ειρήνης. Η κοινωνική ειρήνη επιτυγχάνεται διττώς’ αφενός από την προστασία της κοινωνίας από εγκληματικές προσβολές, αφετέρου από την προστασία του ατόμου, του φερόμενου ως δράστη, από άδικες διώξεις και προσβολές των δικαιωμάτων του.
    
Για να δούμε, όμως, κάτι τέτοιο επιδιώκεται και με τις τροποποιήσεις των τελευταίων ετών;
    
Αρχικά, οι τροποποιήσεις έθιξαν το θέμα του ύψους του παραβόλου, που πρέπει να κατατεθεί για την υποβολή της μήνυσης. Έτσι λοιπόν, κατόπιν θέσεως σε εφαρμογη της υπ’ αριθμόν 123827/2010 Κοινής Υπουργικής Απόφασης, το παράβολο της μήνυσης αναπροσαρμόστηκε από το ποσό των 10 ευρώ στα 100 ευρώ. Προφανώς, μια τέτοια ρύθμιση επιδιώκει την αποσυμφόρηση των δικαστηρίων, ως μέτρου αποτρεπτικού για υποθέσεις ήσσονος σημασίας. Το ερώτημα που εγείρεται έγκειται στο πόσο επιτυχώς επιλύεται η σύγκρουση ενός δικαιώματος από τη μία, κατοχυρωμένου στο Σύνταγμα, όπως το δικαίωμα του αναφέρεσθαι στις Αρχές και πιο συγκεκριμένα,  η πρόσβαση του πολίτη στη δικαιοσύνη, και από την άλλη, η προάσπιση του δημοσίου συμφέροντος με τη μορφή της ταχείας απονομής της δικαιοσύνης. Ιδιαίτερα, τα ερωτηματικά αυξάνονται για το πόσο εύστοχα χρονικά (είναι απόφαση του 2010) λήφθηκε ένα τέτοιο μέτρο, αν λάβουμε υπόψη μας τη δύσκολη αυτή οικονομικά συγκυρία που επιδεινώνει την κατάσταση. Τελικά, ποιός δικαιούται να έχει πρόσβαση στη δικαιοσύνη;
    
Δύο χρόνια αργότερα, ακόμη μία τροποποίηση θεσπίστηκε με το Νόμο 4055/12. Ο συγκεκριμένος Νόμος ορίζει ότι μήνυση ή αναφορά, η οποία υποβάλλεται με οποιονδήποτε τρόπο ανώνυμα ή με ανύπαρκτο όνομα, θα τίθεται αμέσως στο αρχείο. Και σε αυτήν εδώ την περίπτωση, σκοπός της ρύθμισης είναι ο μετριασμός της αθρόας ροής υποθέσεων στα ανακριτικά γραφεία και τα ακροατήρια, με απώτερο όφελος την ταχεία και δίκαιη ποινικά δίκη. Η απορία που γεννιέται εν προκειμένω είναι αν αυτός ο σκοπός αντισταθμίζει το φόβο του ατόμου για τις συνέπειες από μία επώνυμη καταγγελία, ώστε να αφήνονται ακατάγγελτες σωρεία  άδικων πράξεων που συμβαίνουν γύρω μας. Κάτι βέβαια που έρχεται σε ρήξη με τη σκέψη που θεσπίζει στο άρθρο 40 του Κώδικα Ποινικής Δικονομίας την υποχρέωση των ιδιωτών να αναγγέλλουν στον εισαγγελέα κάθε τι αξιόποινο που αντιλήφθηκαν οι ίδιοι.
    
Εν πάσει περιπτώσει, όποιες και αν είναι οι ρυθμίσεις που θεσπίζονται, ελπίζω να έγινε κατανοητή η διάκριση των εννοιών έγκληση-μήνυση και την επόμενη φορά που θα θελήσουμε να χρησιμοποιήσουμε τη φράση να το κάνουμε με το σωστό τρόπο. Δηλαδή, “θα σου κάνω έγκληση” ή πιο εύστοχα ¨θα σου κάνω αγωγή”, αν η διαφορά μας μπορεί να διευθετηθεί ενώπιον των πολιτικών δικαστηρίων.

 


Σχόλια

comments powered by Disqus

Διαβάστε επίσης από αυτόν το Συντάκτη: