Αρθρογραφία
Δόμηση στον Ελληνικό Αιγιαλό: Ανάμεσα στην Ανάπτυξη και τη Διατήρηση του Δημόσιου Χώρου
Δόμηση στον Ελληνικό Αιγιαλό: Ανάμεσα στην Ανάπτυξη και τη Διατήρηση του Δημόσιου Χώρου
Γράφει ο Γιάννης Ρήγας-Μέλος ΕΣΗΤΛΣΥΜ
Ο χειμώνας έφυγε το καλοκαίρι έρχεται και μαζί του το έναυσμα της φετινής τουριστικής σεζόν. Οι οιωνοί είναι κάτι περισσότερο από θετικοί και έτσι θα βαδίσουμε σε ενα όπως εξελίσσεται τα τελευταία χρόνια υπερτουρισμο ξανα.
Τα τελευταία λοιπόν χρόνια στην Ελλάδα η ανάπτυξη και οι επενδύσεις στον τουριστικό τομέα αναπτύσσονται με καλπαζοντα ρυθμό. Η παραθαλάσσια ζώνη στην Ελλάδα αποτελεί έναν από τους πιο πολύτιμους πόρους της χώρας, τόσο για το φυσικό περιβάλλον όσο και για την τουριστικη αξία. Ωστόσο, η έντονη δόμηση που έχει σημειωθεί τα τελευταία χρόνια στον ελληνικό αιγιαλό έχει οδηγήσει σε σημαντικές προκλήσεις για τη διατήρηση του δημοσίου χώρου και την ποιότητα ζωής των πολιτών.
Παραδοσιακά, ο ελληνικός αιγιαλός αποτελούσε χώρο που χρησιμοποιούνταν για ψυχαγωγία του κοινού. Με την άφιξη της μαζικής τουριστικής ανάπτυξης, η πρωτοβουλία για ιδιωτικές επενδύσεις έχει ενταθεί. Η νομοθεσία προβλέπει ότι ο Αιγιαλός παραμένει δημόσιος, αλλά η εφαρμογή των κανόνων συχνά παραβλέπεται στο βωμό συμφερόντων μεγάλων επενδύσεων. Η συνεχιζόμενη δόμηση λοιπόν συρρικνώνει τον διαθέσιμο χώρο για τους πολίτες, μειώνοντας τις περιοχές όπου μπορεί να απολαμβάνουν το φυσικό περιβάλλον. Αυτή η τάση δεν περιορίζεται μόνο στις μεγάλουπόλεις αλλά εμφανίζεται και σε μικρότερες κοινότητες που διατηρούν την παραδοσιακή τους εικόνα.
Η μείωση αυτή του δημόσιου χώρου οδηγεί σε περιορισμένη πρόσβαση των πολιτών σε χώρους αναψυχής και κοινωνικής συνάντησης. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα την αποξένωση των μικρών κοινοτήτων και μια μετατόπιση της αστικής ζωής προς αποκλειστικά εμπορικές ή τουριστικές χρήσεις, υπονομεύοντας την τοπική ταυτότητα και παράδοση. Αποτέλεσμα αυτού η συρρίκνωση και τέλος η εγκαταλείψη που βάσει αλγορίθμου οδεύει προς τα κει.
Μπορούμε να επιτύχουμε κάτι έστω και τώρα πριν να είναι πολύ αργά; Ώστε, ναι μεν να υπάρξει η οικονομική ανάπτυξη ήτοι σημαίνει έσοδα, θέσεις εργασίας, ποιότητα ζωής, αλλά να προστατεύθει και ο ελεύθερος δημόσιος χώρος για τους πολίτες.
Αρχικά η αυστηρή εφαρμογή των υφιστάμενων νόμων για τη διατήρηση του αιγιάλου ως δημόσιο περιουσιακό στοιχείο είναι απαραίτητη. Οι τοπικές αρχές σε συνεργασία με την κεντρική διοίκηση θα πρέπει να επιβάλλουν αυστηρότερους κανόνες για τις άδειες δόμησης και να διασφαλίζουν ότι δεν γίνονται παραλείψεις που οδηγούν σε απώλεια δημόσιου χώρου. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η ανεξέλεγκτη δόμηση στο νησί της Σαντορίνης που μετά από καταγγελίες συλλόγων και φορέων της τοπικής κοινωνίας πολλές εργασίες σταμάτησαν.
Η ενεργή συμμετοχή των πολιτών στον σχεδιασμό των παραθαλάσσιων ζωνών μπορεί να συμβάλει στη διαμόρφωση πολιτικών που λαμβάνουν υπόψη τις τοπικές ανάγκες και τις περιβαλλοντικές προκλήσεις. Συνεργασίες μεταξύ δημοτικών αρχών, τοπικών κοινοτήτων και περιβαλλοντικών οργανώσεων μπορούν να οδηγήσουν σε πιο δίκαιες και βιώσιμες λύσεις πάντα σε συνεννόηση με τις όποιες ιδιωτικές πρωτοβουλίες για ανάπτυξη και επένδυση.
Η δόμηση στον ελληνικό αιγιαλό αποτελεί ένα ζήτημα με πολλαπλές διαστάσεις (νομικό περιβαλλοντικό κοινωνικό πολιτιστικό). Η συνεχιζόμενη ανάπτυξη, χωρίς την απαραίτητη προσοχή στη διατήρηση του δημόσιου χώρου, μπορεί να οδηγήσει σε μακροπρόθεσμες επιπτώσεις που θα πλήξουν όχι μόνο το φυσικό περιβάλλον αλλά και την ποιότητα ζωής των πολιτών. Για το λόγο αυτό, είναι επιτακτική ανάγκη να βρεθούν λύσεις που θα εξισορροπούν την ανάπτυξη με την προστασία των δημόσιων χώρων και την ποιότητα των πολιτών ώστε ο αιγιαλός να παραμείνει ανοιχτός χώρος για όλους.
